Czaple 29, 59-524 Pielgrzymka 665 10 09 08

Szlak geologiczny

Góra Kopka zbudowana jest z najmłodszego poziomu (płyty) piaskowców kredowych – górnych piaskowców ciosowych. Powstały one w koniaku (ok. 89 milinów lat temu). Poziomy piaskowcowe rozdzielone są od siebie utworami drobnoziarnistymi – mułowcami wapnistymi (nazywanymi często marglami), rzadziej wapieniami i mułowcami krzemionkowymi. To właśnie na mułowcach występujących poniżej górnych piaskowców ciosowych wybudowano miejscowość Czaple.

Od ponad 200 lat w okolicach Czapli geolodzy odnajdowali ślady podwodnego życia, które toczyło się tu miliony lat temu. Płytki, dobrze natleniony zbiornik kredowy zamieszkiwały liczne gatunki małży, krewetek, rozgwiazd, ślimaków, krabów i jeżowców.

Spacer pod nie morza kredowego przyczyni się pogłębienia wiedzy na temat fascynującej przeszłości geologicznej tego obszaru, na niej znajdują się tablice objaśniające budowę geologiczną okolicy.

Ścieżka rozpoczyna się na małym skwerze naprzeciwko świetlicy w Czaplach (tzw. „Kamienny Skwerek”). Utworzono tu też niewielkie lapidarium z blokami piaskowców, w których można oglądać m.in. skamieniałości znalezione w pobliskich kamieniołomach, następnie prowadzi po byłych wyrobiskach i kamieniłomach na górze Kopka. Szlak prowadzi przez Szmaragdowe Oczko, które stało się jedną z największych atrakcji miejsowości, także kamienną ścianę oraz kamienną bramę, która została wpisana to gminnej ewidencji zabytków.

UWAGA ! kamieniołomy na górze Kopka lub żwirownia w Czaplach, do dzisiaj są miejscami, w których prowadzi się wydobycie surowców. Pamiętajmy zatem, aby przed wejściem na teren czynnych kamieniołomów lub żwirowni uzyskać zgodę właściciela i upewnić się, czy nie są tam aktualnie prowadzone prace eksploatacyjne lub rekutywacyjne!

 

Wędrując po Pogórzu Kaczawskim spotykamy na swojej drodze różne typy i rodzaje minerałów i skał. Każda z nich ma zapisaną w sobie własną, niepowtarzalną historię mówiącą wiele o dziejach tego regionu. Rozszyfrowanie tej historii przynosiło i nadal przynosi geologom wiele satysfakcji, ale ma również istotny wpływ na rozwój gospodarczy. Bogactwa naturalne tej części Dolnego Śląska znane są człowiekowi od najdawniejszych czasów. Kamień służył jako surowiec do wyrobu pierwszych narzędzi, ale przede wszystkim jako budulec dla domostw, budowli obronnych, kościołów. Do dzisiaj zachowały się ślady kamieniołomów, w których eksploatowano kamień na potrzeby małych, lokalnych społeczności. Poczynając od średniowiecza, na obszarze Gór i Pogórza Kaczawskiego istniało również kilkadziesiąt kopalń eksploatujących rudy metali. Przed odkryciem złóż miedzi w okolicach Lubina i Polkowic w latach 50. XX wieku, eksploatacja miedzi w okolicach Złotoryi (kopalnie w Leszczynie i Nowym Kościele), a także Grodźca (kopalnia Konrad) zaspokajała 20% rocznego zapotrzebowania na ten surowiec w Polsce. Do dzisiaj na obszarze Pogórza i Gór Kaczawskich eksploatowane są złoża surowców skalnych, głównie na potrzeby przemysłu budowlanego. Jednym z takich złóż jest złoże piaskowców w miejscowości Czaple.

Osady morza kredowego w Czaplach

Skały osadowe wieku kredowego w Sudetach to głównie piaskowce i mułowce, które obecnie tworzą nieciągłą pokrywę na stosunkowo dużym obszarze. Do najpopularniejszych turystycznie obszarów występowania skał kredy w Sudetach należą m.in. Góry Stołowe. W Sudetach Zachodnich są to m.in. okolice Bolesławca, Lwówka Śląskiego, Czapli i Złotoryi. Dość precyzyjny zasięg występowania skał kredowych na tym terenie został wyznaczony już przez geologów niemieckich już w XIX w.

Najbardziej charakterystycznymi utworami kredy w okolicach Lwówka Śląskiego są piaskowce zbudowane w przewadze z ziaren kwarcu – minerału skałotwórczego większości skał występujących w Sudetach. Z piaskowców zbudowane są wydłużone wzniesienia Wzgórz Płakowickich w okolicach Czapli, w tym wzniesienie Kopka górujące nad miejscowością. Góra Kopka zbudowana jest z najmłodszego poziomu (płyty) piaskowców kredowych – górnych piaskowców ciosowych. Powstały one w koniaku (ok. 89 milinów lat temu). Poziomy piaskowcowe rozdzielone są od siebie utworami drobnoziarnistymi – mułowcami wapnistymi (nazywanymi często marglami), rzadziej wapieniami i mułowcami krzemionkowymi. To właśnie na mułowcach występujących poniżej górnych piaskowców ciosowych wybudowano miejscowość Czaple.

Życie na dnie morza

Od ponad 200 lat w okolicach Czapli geolodzy odnajdowali ślady podwodnego życia, które toczyło się tu miliony lat temu. Płytki, dobrze natleniony zbiornik kredowy zamieszkiwały liczne gatunki małży, krewetek, rozgwiazd, ślimaków, krabów i jeżowców.

Omówione wyżej cząstkowe zagadnienia dotyczą tylko niewielkiej części z niezwykłej „georóżnorodności”, z którą można zapoznać się w okolicach Czapli. Spacer pod nie morza kredowego przyczyni się pogłębienia wiedzy na temat fascynującej przeszłości geologicznej tego obszaru.

Zatem…

Miłego spaceru po dnie kredowego morza!

 

polski

 angielski

 

niemiecki

 

czeski

 

Tablica 1

Tablica 2

Tablica 3

Tablica 4

Tablica 5